Hoeveel verband kan ek bekostig?

Die 30%-riglyn

Suid-Afrikaanse banke keur gewoonlik nie ’n verband goed as die maandelikse paaiement meer as sowat 30% van jou bruto maandelikse inkomste is nie, dit wil sê jou inkomste voor belasting en aftrekkings. As ’n paar saam koop, kan die bank gewoonlik albei inkomstes bymekaartel.

Die 30% is ’n plafon, nie ’n teiken nie. Die bank doen ook ’n bekostigbaarheidsassessering, soos die Nasionale Kredietwet vereis: dit kyk na jou netto salaris, jou lewenskoste, jou ander skuld (motorfinansiering, kredietkaarte, winkelrekeninge, persoonlike lenings) en jou kredietrekord. Iemand met ’n groot motorpaaiement kan baie minder aangebied word as wat die 30% voorstel.

Wat die rentekoers doen

Die meeste huislenings is aan die prima uitleenkoers gekoppel. Soos op 25 September 2026 is prima 10,75%. Afhangend van jou risikoprofiel en deposito kan ’n bank jou prima aanbied, effens minder of effens meer.

Omdat die koers saam met die Reserwebank se repokoers beweeg, kan jou paaiement gedurende die verband se looptyd verander. Byvoorbeeld: ’n verband van R1 329 749 oor 20 jaar kos R13 500 per maand teen 10,75%, en R14 411 per maand teen 11,75%. Laat ruimte in jou begroting vir ’n styging.

Uitgewerkte voorbeelde

Dié gebruik die 30%-riglyn, prima soos op 25 September 2026, ’n termyn van 20 jaar en ’n deposito van 10%. Hulle word met dieselfde formules as ons sakrekenaars uitgewerk, so die syfers stem ooreen.

• Bruto inkomste van R25 000 per maand: 30% is R7 500 per maand. Teen prima (10,75%) oor 20 jaar betaal dit ’n verband van ongeveer R738 750 af. Met ’n deposito van 10% is dit ’n huis van ongeveer R820 833.
• Bruto inkomste van R45 000 per maand: 30% is R13 500 per maand. Teen prima (10,75%) oor 20 jaar betaal dit ’n verband van ongeveer R1 329 749 af. Met ’n deposito van 10% is dit ’n huis van ongeveer R1 477 499.
• Bruto inkomste van R70 000 per maand: 30% is R21 000 per maand. Teen prima (10,75%) oor 20 jaar betaal dit ’n verband van ongeveer R2 068 499 af. Met ’n deposito van 10% is dit ’n huis van ongeveer R2 298 332.

20 jaar of 30?

Sommige banke bied verbande oor tot 30 jaar aan. ’n Langer termyn maak elke paaiement kleiner, so dieselfde R13 500 per maand sou oor 30 jaar ’n verband van sowat R1 446 199 afbetaal in plaas van R1 329 749 oor 20 jaar. Die vangplek is die rente: oor 20 jaar sou jy altesaam sowat R3 240 000 betaal, oor 30 jaar sowat R4 860 000, as die koers dieselfde bly.

As jy die langer termyn vir ’n laer paaiement kies, betaal elke maand ’n bietjie ekstra in wanneer jy kan; dit verkort die verband en spaar rente. Die meeste verbande laat ekstra betalings toe, en baie laat jou toe om dit later weer te onttrek; vra jou bank hoe joune werk.

Wat jou kans verbeter

• ’n Deposito. Selfs 5% tot 10% verlaag jou paaiement en kan vir jou ’n beter koers kry. Banke bied wel 100%-verbande aan, veral aan eerstekopers, maar is strenger oor wie kwalifiseer.
• ’n Skoon kredietrekord. Betaal rekeninge betyds, sluit winkelkaarte wat jy nie gebruik nie, en kyk gratis na jou kredietverslag by ’n kredietburo voordat jy aansoek doen.
• Minder ander skuld. As jy ’n motorlening of kredietkaart afbetaal voordat jy aansoek doen, maak dit bekostigbaarheid vry.
• Stabiele inkomste wat jy kan bewys. Drie tot ses maande se salarisstrokies en bankstate is algemeen; selfstandige kopers het gewoonlik finansiële state en belastingopgawes nodig.
• Aansoek doen deur ’n verbandmakelaar, wat by verskeie banke tegelyk aansoek doen sodat jy aanbiedinge kan vergelyk.

Moenie die ander koste vergeet nie

Die verband is nie jou enigste behuisingskoste nie. Begroot elke maand vir munisipale eiendomsbelasting, water en krag, huisversekering (banke vereis gebouversekering), lewensdekking wat die bank dalk vra, heffings in ’n deeltitelkompleks, en onderhoud. Voordat jy koop, het jy ook kontant nodig vir hereregte en prokureursfooie.

Hierdie syfers is skattings vir beplanning, nie ’n kwotasie of goedkeuring van ’n bank nie, en nie finansiële advies nie. Gebruik die bekostigbaarheidsrekenaar om jou eie inkomste te probeer, en die verbandrekenaar om die paaiement op ’n spesifieke huis te sien.